"Hâl tasfiyesi" varlıktan darlığa

Eskilerin "hâl tasfiyesi" dediği süreç tam da budur: Elindekiler birer birer çekildiğinde, geriye sadece sen kaldığında kim olduğun... Varlığın parıltısı söndüğünde, ruhun kendi ışığıyla aydınlanıp aydınlanmadığı meselesidir bu.

İşte varlıktan darlığa geçip de gönlünü daraltmayanlara dair bir perspektif:

Mülkün Sahibiyle Barışmak
Varlıklı günlerinde imkânları bir "hak" değil, birer "emanet" olarak gören kişi, o imkânlar geri alındığında isyan etmez. Zira bilir ki; gelen mülk, asıl sahibinin bir lütfuydu; giden ise yine O’nun bir tasarrufudur. Lüksü kaybetmek, bir konfor alanından çıkmak değil, ağır bir yükten kurtulmaktır bazen.

Gözü Tokluğun Asaleti
Lüks ve konforun kaybı, çoğu zaman çevredeki insan kalabalığının da çekilmesine sebep olur. Gerçek karakter ise bu "tenha" zamanlarda parlar.

Tevekkül etmek... Gelecek kaygısının yerini, "Olan hayırlıdır" huzuruna bırakmasıdır.

Gözün Dünyalıkta Kalmaması...Bir zamanlar ulaşılan ihtişamı bir hasret nesnesi değil, bir "hatıra" olarak rafa kaldırabilmektir.

"Zenginlik, mal çokluğu değil; gönül tokluğudur."

Konforun Esaretinden Kurtulmak
Lüks, insana çoğu zaman sahte bir güç vehmi verir. Yumuşak koltuklar, parıltılı sofralar ve statü; insanın kendi özünü görmesini engelleyen birer perdedir. Bu perdeler yırtıldığında, insan kendi yalınlığıyla tanışır. Fakirlik, eğer vakarla karşılanırsa, insanı maddeye olan köleliğinden azat eden bir özgürlük yoluna dönüşebilir.

Kaybederken Kazanmak
Her şeyini kaybetmiş ama huzurunu kaybetmemiş bir insan, dünyanın en zengin figüründen daha sarsılmaz bir duruş sergiler. Çünkü onun mutluluğu dışarıdaki nesnelere değil, içerideki teslimiyete bağlıdır.

Netice Olarak; varlık içindeyken tevazuyu, yokluk içindeyken vakarı korumak büyük bir sanattır. Gözü dünyalıkta kalmayan biri için eski lüksler, sadece bir zamanlar giyilmiş ve artık dar gelmiş eski elbiseler gibidir.
★
Hikâye: Saraydan Kulübeye: Mansur Bey’in Sessizliği

Eski bir konakta, ipek perdelerin ardında geçen yıllardan sonra, şehrin uzağında tek gözlü bir kulübede biten bir yolculuğun hikâyesi...

Mansur Bey, bir zamanlar adım attığı her yerde ceketlerin iliklendiği, sofrasından kuş sütünün eksik olmadığı o kudretli adamdı. Fabrikalar, mermer döşeli holler ve gümüş şamdanlar onun doğal dekoruydu. Ancak hayat, bazen bir kum saati gibi aniden ters döner. Büyük bir ekonomik fırtına, sadece servetini değil, çevresindeki "dost" kalabalığını da bir gecede süpürüp götürdü.

Geriye sadece eski bir ahşap sandık, birkaç parça giysi ve şehirden uzak, çatısı akan bir bağ evi kalmıştı.

İlk Sabahın Sırrı
Bağ evindeki ilk sabahında, elinde bir zamanlar en pahalı porselenlerden kahve içerken kullandığı gümüş zarflı fincan değil, çatlak bir toprak kâse vardı. Penceresinden baktığında gördüğü artık bakımlı bir gül bahçesi değil, yabani otlar ve uçsuz bucaksız bir gökyüzüydü.

Eski dostlarından biri onu ziyarete geldiğinde, acıyan gözlerle sordu:

"Mansur, bunca ihtişamdan sonra bu darlık seni kahretmiyor mu? Gözlerin hâlâ o parlak günleri aramıyor mu?"

Cevabın Ağırlığı
Mansur Bey, elindeki kuru ekmeği kâsesine banarken hafifçe gülümsedi. Bakışlarında ne bir sitem ne de bir özlem vardı:

"Dostum," dedi sakince, "Ben o mermer saraylarda yaşarken, ruhumun ne kadar ağırlaştığını fark etmemişim. Her eşya üzerimde bir zincirmiş. Şimdi bak, kaybedecek hiçbir şeyim yok. Bu yüzden her şeye sahibim. Güneş benim için doğuyor, yağmur benim çatımı yıkıyor. Eskiden rızkımı banka hesaplarında arardım, şimdi rızkı verenin bizzat kendisini bekliyorum. Bu, darlık değil; bu, gönlün genişlemesidir."

Teslimiyetin Huzuru
Geceleri lüks yatakların kuş tüyü yastıklarında uykusuzluk çeken Mansur Bey, şimdi toprak kokulu odasında, tahta divanın üzerinde huzurla uyuyordu. Çünkü o, elindekilerle arasına mesafe koymayı başarmıştı. Dünya malı elinden kayıp giderken, o avucunu sıkmamış, bilakis serbest bırakmıştı.

Ziyaretçisi giderken, Mansur Bey’in gözlerinde ne bir damla yaş ne de bir hırs gördü. Sadece, hiçbir mülkün satın alamayacağı o derin ve sarsılmaz tevekkülün ışığı vardı. O, dünyayı terk etmemişti; dünya ondan vazgeçmişti ama o, bu vazgeçişi bir bayram hediyesi gibi kabul etmişti.

Dünyevi parıltıların söndüğü yerde, ruhun kandili yanmaya başlar. Mansur Bey’in o sessiz ve vakur duruşunu besleyen, kadim bilgelerin süzgecinden geçmiş hikmetli sözler bu ruh halini ne güzel ifade eder...

Gönül Tokluğu ve Tevekkül Üzerine
"Elin boşalması, gönlün dolması içindir." Bazen hayat, kalbinde hakikate yer açmak için ellerindekini zorla çekip alır.

"Mülk, emanetçisini terk ettiğinde üzülen; mülkü kendi malı sanandır." Gerçekten mülke sahip olmadığını bilen, iade ederken sitem etmez.

"Zenginlik, her istediğine sahip olmak değil; hiçbir şeye ihtiyaç duymamaktır." Konforun kölesi olmaktan kurtulan, dünyanın en hür insanıdır.

"Fırtına ağacın dallarını kırabilir ama kökü sağlam olanı deviremez." Varlık dallardır, karakter ve iman ise kök. Dalların gitmesi ağacı öldürmez, sadece yükünü hafifletir.

"Dünya bir gölgedir; kovalarsan kaçar, sırtını dönersen peşinden gelir." Gözü dünyalıkta kalmayan, gölgenin esaretinden kurtulmuş demektir.

Kaybetmenin Asaleti
"Altın kaplarda zehir içmektense, toprak kâseden huzur yudumlamak evladır."

"Ayakkabım yok diye ağlıyordum, ta ki ayakları olmayan birini görene dek." Şükür, eldeki azı çoğaltan tek kimyadır.

"Lüks, insanın sırtındaki süslü bir küfedir. Küfe düştüğünde belin doğrulur." Kaybedilen konfor, bazen ruhun dikleşmesi için bir fırsattır.

"Rızkı veren Allah ise, endişe etmek O’na itimatsızlıktır." Tevekkül, "Olan hayırlıdır" diyerek başını yastığa huzurla koyabilmektir.

Bir Küçük Hatırlatma
Varlıklıyken "ben" diyen, yoklukta "ah" der. Varlıklıyken "O" diyen, yoklukta "Hu" der. Aradaki fark, sadece bir harf değil, koca bir ömürlük imtiyazdır.